Chỉ một đêm, bóng đá Trung Quốc diễn cho cổ động viên cả nước hai vở kịch kỳ ảo nhất.
Tối 2 tháng 10, đội tuyển trưởng thành trên sân nhà Trùng Khánh bị Palestine, đội xếp hạng 95 thế giới, đấm cho một trận 0-5. Đối thủ bảy lần chạm trán chưa từng thua, kỷ lục bất bại 60 năm bị xóa sạch. Cả trận chỉ có ba lần sút trúng đích đáng thương. Hàng thủ như dán bằng giấy. Nhìn mà thấy xấu hộ họ.
Ai ngờ chiều hôm sau, cũng một nhóm người trẻ mặc áo đội tuyển, ở trận tranh hạng ba ASIAD tại Nagoya, lại lật được Uzbekistan, đội mạnh truyền thống của châu Á.
90 phút hòa 2-2. Loạt luân lưu Lý Hạo cản hai quả. Tổng tỷ số 6-5. Sau 28 năm, bóng đá nam Trung Quốc lại đứng trên bục ASIAD.
Bạn nếm cái tương phản này xem. Hôm trước còn là vực thẳm, hôm sau đã có một tia sáng. Đó chẳng phải băng và lửa cùng một lúc sao? Đau hơn là một bên bị đấm 0-5 thành cái sàng, một bên nén một hơi mà đá ra máu lửa. Cùng gọi là đội tuyển, hai đội này đá căn bản không phải một kiểu bóng. Hôm nay ta nói cho rõ, vì sao nhóm trẻ này lại xứng hai chữ đội tuyển hơn các đàn anh.
Khoan vội mắng. Ta lần lại trận tranh hạng ba, bạn sẽ biết tấm huy chương đồng này nặng đến mức nào. Hiệp một phút 15, Khoái Kỷ Văn nhả bóng trong cung phạt đền. Hồ Hà Thao đẩy bóng từ bên trái vòng cấm, xuyên thẳng khung thành Uzbekistan. Trung Quốc dẫn 1-0. Pha phối hợp đó đá thật sự trơn.
Nhưng đối thủ cũng không phải dạng vừa. Phút 43, Bahromov sút thấp trước khung thành, gỡ thành 1-1. Hết hiệp một hai bên về lại cùng vạch xuất phát.
Thứ thật sự làm huyết áp vọt là hiệp hai. Phút 53, cậu Vương Ngọc Đống cầm bóng từ vòng tròn giữa, một mình đi hơn nửa sân, trước vòng cấm mở góc, nã một cú sút xa. Bóng treo thẳng góc chết, 2-1! Bình luận viên gào điên lên. Bàn này bạn không cản được, thật sự không cản được.
Nhưng Uzbekistan cứng thật. Phút 89, Shodiboyev đá bồi trong vòng cấm nhỏ ghi bàn. Dù trọng tài biên giơ cờ việt vị trước, VAR kiểm tra xong, bàn thắng hợp lệ, 2-2, vào thẳng loạt luân lưu.
Đáng nể nhất vẫn là thủ môn Lý Hạo. Trước trận cậu còn nói với đồng đội "cứ đá thoải mái, buông ra". Kết quả chính anh trong loạt luân lưu cản liên tiếp hai quả: lượt một một quả, lượt ba thêm một quả. Bành Khiếu đá quả quyết định. Tổng tỷ số 6-5, huy chương đồng về tay.
Cả trận Trung Quốc kiểm soát bóng chỉ 33%, sút 6-15, bị đối phương đè. Nhưng dựa vào hơi máu lửa đó và những pha cản thần của thủ môn, họ cắn được đội mạnh châu Á xuống.
Tấm huy chương này khó đến mức nào, phải lật lịch sử ra xem. Lần trước bóng đá nam Trung Quốc có huy chương ở ASIAD còn là Bangkok 1998. Năm ấy nhiều cổ động viên còn chưa bắt đầu xem bóng.
Từ ASIAD Busan 2002 đổi sang thể thức U23, thành tích tốt nhất của đội Trung Quốc cũng chỉ là top 8, top 16. Kỳ Hàng Châu 2023 còn thua Hàn Quốc 0-2, dừng ở top 8.
Lần này lấy được hạng ba, đó thật sự là thành tích tốt nhất trong lịch sử kể từ khi đổi sang U23. Nhìn lại con đường họ đi kỳ này. Vòng bảng bị xếp vào bảng tử thần: một trận lội ngược dòng 2-1 trước CHDCND Triều Tiên, hai trận 0-0 cầm chân Iran và UAE, nhờ 5 điểm lấy ngôi đầu bảng để đi tiếp.
Vòng top 8 thắng sạch Thái Lan 3-0. Bán kết gặp đội Hàn Quốc ba lần liên tiếp vô địch ASIAD. Vương Ngọc Đống phút 22 đối mặt thủ môn ghi bàn. Đó là lần đầu tiên trong gần 40 năm bóng đá nam Trung Quốc ghi bàn vào lưới Hàn Quốc ở ASIAD. Lần trước phải truy về năm 1986.
Dù cuối cùng thua sát 1-2, trận đó Trung Quốc sút 10 lần, kiểm soát bóng 55%, còn cao hơn Hàn Quốc, về cơ bản đã vật tay được với đội mạnh hàng đầu châu Á.
Từ á quân Asian Cup U23 đầu năm đến huy chương đồng ASIAD lần này, một năm hai giải liên lục địa đều vào top 4. Đây không phải may. Đây là tiến bộ có thật.
Nói đến đây, bạn chắc phải hỏi: vậy vì sao đội tuyển trưởng thành lại đá thành thế? Trận 0-5 ngày 2 tháng 10, phải nói chi tiết.
Phút 16, Lưu Dương phá bóng lỗi, bóng rơi dưới chân đối phương, Hamrawi vole vào lưới. Phút 22, hàng thủ bẫy việt vị thất bại, Hamrawi phá bẫy đối mặt thủ môn, qua người thủ môn đẩy vào khung thành trống. Bù giờ hiệp một, Oday Dabbagh sút xa. Hết hiệp một đã 0-3.
Hiệp hai thay một đống người. Kết quả phút 54 Dabbagh lại ghi một bàn, Nhan Tuấn Lăng cản rồi tuột bóng. Bù giờ mất thêm một bàn, 0-5 đóng băng. Cả trận chỉ 3 lần sút trúng đích, kiểm soát bóng chưa đến bốn phần mười, bị Palestine đè xuống đất mà chà. Có nguyên nhân khách quan không? Có. Trụ cột bị rút đi dự ASIAD, đội hình không đủ. Nhưng cũng không thể suốt ngày lấy chữ tập quân làm lá chắn.
Phải biết đội Palestine xếp hạng thế giới chỉ thứ 95, còn thấp hơn đội tuyển Trung Quốc ở vị trí 91. Họ cũng không dự ASIAD, đội hình gần như đủ. Đối thủ như vậy, đội tuyển Trung Quốc lại tạo thất bại tỷ số lớn thứ tư trong lịch sử đội, chỉ sau các trận thua Brazil 0-8, Nhật Bản 0-7, Wales 0-6. Gọi đây là chuyện gì. Sân nhà gặp một đội xếp hạng thấp hơn mình, vẫn bị nhồi năm bàn.
Nói đến đây, bạn hiểu vì sao trên mạng nổ tung. Cùng một ngày, một bên đội trưởng thành bị sỉ nhục 0-5, một bên U23 dựa vào máu lửa để lấy huy chương. Độ chênh này ai chịu nổi? Nhiều cổ động viên chửi thẳng: mấy cậu U23 này mới xứng gọi là đội tuyển! Đừng nhìn bọn trẻ tuổi còn nhỏ. Hơi máu lửa của họ là thật.
Đá với đội mạnh truyền thống như Uzbekistan, đội từng vô địch, á quân, vào top 4 Asian Cup U23, họ không sợ. Dám tranh, dám va. Bị dẫn không hoảng. Loạt luân lưu chịu được áp lực.
Tâm thế của Lý Hạo, suốt trận miệng cười, cản phạt đền như đang chơi, lại còn nghiên cứu trước thói quen đá phạt của đối thủ. Cái tinh thần đó chẳng phải đúng thứ bóng đá Trung Quốc thiếu nhất sao? Nhìn lại đội trưởng thành: không bàn thắng, không máu lửa, chạy còn lười. Cũng phải, bình luận viên nhìn không nổi, nói "rốt cuộc đang đá kiểu bóng gì".
Vậy bạn nói, vì sao U23 đá ra được, đội trưởng thành thì không? Trong này có một khác biệt then chốt, là cách cầm quân của huấn luyện viên trưởng Antonio. Người này không theo đuổi mặt trận hoa mỹ. Chủ trương phòng ngự chắc rồi phản công, đứng trên thực tế để cầu sinh. Lối đá nhìn không đẹp, nhưng biên độ chịu lỗi cao, hợp sức của nhóm trẻ ở giai đoạn này.
Đặt cạnh nhau là hiểu. Antonio dẫn nhóm trẻ này, một năm hai giải liên lục địa đều vào top 4, dựa vào sự thực tế.
Còn đội tuyển trưởng thành thì sao? Lối đá trôi, lỗ hổng phòng ngự đầy, đội hình biến dạng, tấn công không ra chương pháp. Nói trắng ra, không phải bóng đá Trung Quốc không biết đá. Có người cầm bài tốt mà đánh bừa, có người cầm bài thường mà đánh ra hiệu quả ngược đời. Huấn luyện viên và lối đá như vậy, đội tuyển trưởng thành có nên học cho đàng hoàng không?
Đương nhiên, cũng phải nhìn cho tỉnh. Đằng sau tấm huy chương đồng này cũng có mối nguy. Ví dụ thể lực. Nhiều trận ở ASIAD kỳ này, đội Trung Quốc đến hiệp hai nhịp rõ ràng chậm lại, cường độ chạy giảm, bị đối phương dồn liên tục, áp lực phòng ngự tăng vọt.
Lại ví dụ sơ đồ 5-3-2. Phòng ngự hành lang trong thật sự là tử huyệt. Chung kết Asian Cup U23 đầu năm đã bị Nhật Bản nhiều lần đánh nát từ hành lang trong. Lần này gặp Uzbekistan, đối thủ lại chuyên nhắm hành lang trong, mấy lần suýt mất bàn.
Những điểm yếu này cho thấy đội còn cách đội hàng đầu châu Á một khoảng. Nhưng nói lại, có điểm yếu không sợ. Sợ là không có máu lửa, không có hơi không chịu thua. Giá trị lớn nhất của tấm huy chương đồng không phải tấm huy chương, mà là nó cho cổ động viên cả nước thấy: bóng đá Trung Quốc vẫn còn hy vọng, vẫn có người chịu liều mạng vì nó.
Một bên là 0-5 nhục nhã, một bên là huy chương đồng đá ra bằng máu lửa. Bóng đá Trung Quốc trong một đêm cho bạn thấy hai cách sống. Đội trưởng thành dùng một trận tan nát để nói thế nào là bỏ cuộc. Các cậu U23 dùng một trận cứng để nói thế nào là máu lửa.
Người ta bảo hai chữ đội tuyển giờ đã thành từ xấu. Nhưng nhìn nhóm trẻ này, cách họ đá bóng mới là dáng đội tuyển đáng phải có. Thắng hay không là một chuyện. Dám va hay không, dám tranh hay không, thua rồi có dám gánh hay không, là chuyện khác. Tấm huy chương đồng này đáng. Vì nó khiến mọi người hiểu: bóng đá Trung Quốc không thiếu người, không thiếu hy vọng. Thiếu là hơi máu lửa bật ra từ trong xương.
